ดอกแคนา สัญญาณของฤดูร้อนแสนอร่อย

173 VIEWS
PIN

image alternate text
ของขวัญแห่งฤดูกาลที่เวียนมาให้ได้เก็บเกี่ยวความอร่อยเฉพาะฤดูร้อน

ฉันเพิ่งรู้จักดอกแคนาเมื่อไม่นานมานี้ก็ตอนไปเที่ยวบ้านน้องสาว เห็นคุณลุงคุณป้านั่งเก็บดอกไม้ริมทางเท้าถนนหลักในหมู่บ้าน ตอนนั้นยังงงๆ อยู่ว่าเขาเก็บอะไร เก็บไปทำไม พอได้คุยกับคุณลุงที่เดินสวนกันถึงรู้ว่า ดอกไม้สีขาวที่ร่วงเกลื่อนสนามหญ้าและพื้นถนนนี้เรียกว่า ‘ดอกแคนา’

“ดอกมันกินได้นะหนู กินสดก็ได้ ลวกกินกับน้ำพริกก็ได้ ลาบก็ได้ แซบคัก”  

ดอกแคนาสีขาวบานสะพรั่งเต็มต้น เป็นสัญญาณธรรมชาติว่าเข้าสู่ฤดูร้อน ต้นแคนาเป็นไม้ขนาดกลาง ส่วนใหญ่ขึ้นอยู่ตามหัวไร่ปลายนาจึงมีชื่อเรียกว่า ‘แคนา’ เริ่มออกดอกราวเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ดอกสีขาวรูปทรงคล้ายแตร มีกลิ่นหอมอ่อนๆ พอถึงฤดูกาลดอกแคนาจะบานเต็มที่ช่วงกลางคืนราวตี 2 ตี 3 และร่วงหล่นลงสู่พื้นดินในช่วงเช้าตรู่ให้ได้เก็บกิน ต่างจาก ‘แคบ้าน’ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กที่แต่ก่อนคนนิยมปลูกไว้ริมรั้ว จะเริ่มออกดอกตูมสีขาวหรือแดงทรงคล้ายพระจันทร์เสี้ยว ช่วงปลายฤดูฝนต้นฤดูหนาว ชาวเรานิยมเก็บมาแกงส้ม แกงเลียงกินแก้ไข้หัวลม (อาการไข้ที่เกิดขึ้นช่วงเปลี่ยนฤดู)

ดอกแคนา,แคนา,อาหารจากดอกแคนา,สูตรจากดอกแคนา,ต้นแคนา

จากต้นไม้ขึ้นตามหัวไร่ปลายนา ทุกวันนี้แคนากลายเป็นไม้ประดับยืนต้นยอดนิยมปลูกในหมู่บ้านจัดสรร สถานที่ราชการ ปั๊มน้ำมัน เพราะเป็นต้นไม้ทนต่อสภาพอากาศ ชอบแดด ใบดก โตง่าย แผ่กิ่งก้านให้ร่มเงาดี เติบโตหลายพื้นที่ในประเทศไทย ภาพคนเก็บดอกแคนาในหมู่บ้านจัดสรร ริมถนนจึงมีให้เห็นอยู่เรื่อยๆ เมื่อย่างเข้าหน้าร้อน  

รสชาติดอกแคนา ถามคนเคยกินเขาว่ากินสดกรอบรสหวานติดขมปลาย หอมอ่อนๆ กินแนมลาบแล้วเข้ากัน หากเอาไปลวกกินให้เด็ดเกสรดอกทิ้งเพื่อลดความขม ลวกพอสุกดอกจะนุ่ม หวาน ติดขมปลายลิ้น แต่ถ้าลวกนานหรือต้มทิ้งไว้จะยิ่งขม กินกับน้ำพริกแล้วเข้ากัน ยิ่งกับคนที่ชอบกินผักรสหวานติดขมจะเข้าถึงความอร่อยของดอกแคนาได้ดีกว่าใคร เพราะรสขมช่วยให้เจริญอาหาร

ดอกแคนา,แคนา,อาหารจากดอกแคนา,สูตรจากดอกแคนา,ต้นแคนา

ทำ ‘แกงส้ม’ ก็อร่อยคล้ายกับแกงส้มดอกแคแต่ได้เนื้อได้หนังกว่า ทำ ‘ยำ’ ‘ดอกแคนาผัดไข่’ ง่ายสุดแค่เอาดอกมา ‘ผัดน้ำปลา’ ก็อร่อยเหาะ ชาวเหนือเองก็มีเมนูจากดอกแคนาอย่าง ‘อั่ว’ ในภาษาเหนือหมายถึงการยัดไส้ ใส่ไส้ ดอกแคนากลีบดอกสมบูรณ์ ยัดกับไส้หมูสับปรุงรสแล้วนำมาทอด เป็นทั้งของกินเล่นและกับข้าว

ชาวอีสานคุ้นเคยกับดอกแคนาเป็นอย่างดี นอกจากปรุงเมนูง่ายๆ ที่ว่าไปก็มีเมนูเฉพาะอย่างชาวอีสาน เช่น ‘ซุบแคนา’ ‘ส้มแคนา’ หรือดอกแคนาดองถนอมเก็บไว้กินได้นาน เอาดอกแคนามาคั้นกับเกลือเอาน้ำออก ล้าง และนำมาหมักกับกระเทียมสับ ข้าวสุก (คลิกดูวิธีทำส้มผัก https://krua.co/cooking_post/homemade_pickled-vegetables)%20  ไว้ทำแกงหรือกินคู่น้ำพริก  

ดอกแคนา,แคนา,อาหารจากดอกแคนา,สูตรจากดอกแคนา,ต้นแคนา

ความอร่อยจากดอกแคนานี้ยังมาพร้อมสรรพคุณทางยา เช่น ช่วยให้เจริญอาหาร ระบบขับถ่ายดี บำรุงกำลัง บำรุงโลหิต ขับเสมหะ ขับพยาธิ และช่วยให้หลับสบาย

ต้นแคนาที่ขึ้นได้ดีในสภาพอากาศร้อน เหมาะกับสภาพอากาศเมืองไทยที่นับวันจะมีแต่ร้อนกับร้อน แต่ละท้องถิ่นจึงมีต้นแคนาที่เรียกชื่อต่างออกไป ทั้งแคแน แคฝอย (ภาคเหนือ) แคป่า แคขาว แคเค็ตถวา (เชียงใหม่) แคทราย (นครราชสีมา) แคภูฮ่อ (ลำปาง) แคยอดดำ (สุราษฎร์ธานี) แคยาว แคอาว (ปราจีนบุรี)

ดอกแคนากินได้เลยกลายเป็นของขวัญแห่งฤดูกาลที่เวียนมาให้ได้เก็บเกี่ยวความอร่อยกันเฉพาะฤดูร้อน สำหรับผู้คนที่เติบโตมากับการหาอยู่หากินกับธรรมชาติ ไม่ใช่เพียงไม้ยืนต้นฟอร์มสวย ให้ร่มเงาอยู่ตามบ้านจัดสรร และสถานที่สาธารณะ

ว่าแล้วก็ขอตัวไปเก็บดอกแคนา มาลองกินดูบ้างดีกว่า 🙂  

อ้างอิง
https://news.msu.ac.th/mnews/msuhotnews/detailnews.php?hm=&hotnewsid=10510&uf=&qu= https://apps.phar.ubu.ac.th/phargarden/main.php?action=viewpage&pid=28
https://www.youtube.com/watch?v=PUG9adl6iRk

https://www.flickr.com/photos/eddingrid/8623263617/in/photostream
https://www.flickr.com/photos/eddingrid/51096478389

RECOMMENDED ARTICLES
RECOMMENDED VIDEOS